Kemik Erimesi Hangi Yaşlarda Daha Çok Görülür

osteoporoses3
Paylaş
 

 

Kemik erimesi nedir ?

Normal kemik: 1 santimetre küp hacimde, yeterli miktarda kemik dokusu, yeterli ağırlık, yeterli miktarda mineral içerir. Bu miktarlar kemiğin cinsine göre değişir. Örneğin bu normal değerler,kortikal kemikte(sıkı kemik) ve trabeküler kemikte (süngerimsi kemik) farklıdır. Her kemik cinsi için normal değerler belirlenmiştir. Örneğin bacak kemiğinde, kalça kemiğinde, omurga kemiklerinde, göğüs kafesi kemiklerinde kol kemiklerimizde 1 santimetre küpte normalde ne kadar kemik, ne ağırlık, ne kadar mineral olması belirlenmiştir. Son zamanlarda sıkça yapılan kemik erimesi ölçüm raporlarında (DEXA cihazlarıyla) bu normal değerleri görebiliriz.

Osteoporozi olmuş yani erimiş kemik tabiatıyla güçsüzdür. Kolay kırılır. Ağırlık veya basınç uygulandığında çöker. Nitekim osteoporozlu hastaların bel omurgalarında çökme, vücut ağırlığını taşıyamamalarındandır. Bel omurgalarının çökme ön kısmında arka kısmından daha fazladır. Bunu sebebi ise sıkça öne eğilmemizdir. Öne eğilince omurganın ön bölümü adeta bir pense ile sıkıştırılmış gibi basında uğrar ve çöker.

osteoporoses3

Kemik Erimesi (11)

Konuyu okumadan önce kemikler ve kemik gelişmesi genel bölümünü lütfen okuyunuz

Kemik erimesine (osteoporoz), daha hafif düzeyine hafif kemik erimesi (osteopeni) denilmektedir. Yani kemik erimesi, normal kemik  osteopeni  osteoporoz evreleri şeklinde olur. Bu evreler bazen çok süratle geçer; örneğin hipertiroidi hastalığında veya kortizon kullanışında bu böyledir. Buna karşın yaşlılık osteoporozunda evreler yavaş katedilir.

Kemik erimesi nedir ?

Normal kemik: 1 santimetre küp hacimde, yeterli miktarda kemik dokusu, yeterli ağırlık, yeterli miktarda mineral içerir. Bu miktarlar kemiğin cinsine göre değişir. Örneğin bu normal değerler,kortikal kemikte(sıkı kemik) ve trabeküler kemikte (süngerimsi kemik) farklıdır. Her kemik cinsi için normal değerler belirlenmiştir. Örneğin bacak kemiğinde, kalça kemiğinde, omurga kemiklerinde, göğüs kafesi kemiklerinde kol kemiklerimizde 1 santimetre küpte normalde ne kadar kemik, ne ağırlık, ne kadar mineral olması belirlenmiştir. Son zamanlarda sıkça yapılan kemik erimesi ölçüm raporlarında (DEXA cihazlarıyla) bu normal değerleri görebiliriz.

Osteoporozi olmuş yani erimiş kemik tabiatıyla güçsüzdür. Kolay kırılır. Ağırlık veya basınç uygulandığında çöker. Nitekim osteoporozlu hastaların bel omurgalarında çökme, vücut ağırlığını taşıyamamalarındandır. Bel omurgalarının çökme ön kısmında arka kısmından daha fazladır. Bunu sebebi ise sıkça öne eğilmemizdir. Öne eğilince omurganın ön bölümü adeta bir pense ile sıkıştırılmış gibi basında uğrar ve çöker.

    Osteoporoz sebebiyle biryandan boyun kısalması ve diğer yandanda öne doğru kamburlaşma ile göğüs ve karın organları adeta akordeon gibi sıkışır. Gögüs ve karın üst bölgesindeki organlarımız, özellikle akciğerler ve solunum, bundan olumsuz etkilenir.

Osteoporoz ılımlı veya ağır (kırık hattında) şiddette olabilir. Kırıklar kısmi veya tam olabilir. Genelde omurgalarda ve/veya bacak kemiğinin kalçayla birleştiği boyun kısmında (femur boynu) çok küçük milimetrik, kısmi kırıklar şeklinde başlar. Ancak erime ağırlaştıkça kırık çok daha artar; daha uzun ayrılmalar ve bazı omurlarda tam çökmeler olur. Tam kırık düzeyinde kırıklar, daha ileri osteoporozun sonucudur. En tehlikelikırıklar kalça kemiğinde ve femur boynu dediğimiz bacak kemiğinin kalça ile birleşme bölümünde olmaktadır. Özellikle yaşlılık osteoporozunda bu sıkça görülür. Gögüs alt omurları ve bel omurlarında da bir yerden düşme ve ağır bir şey kaldırma sonucunda enlilemesine tam kırıklarda olabilmektedir.

slider-2

Postmenapozal osteoporoz

Kadınlarda menapozu takiben süratli bir kemik kaybı olur. Bunun temel sebebi estrogen hormonunun azalmasıdır. Estrogen hormonu kemik yıkılmasında önemli bir frendir. Menapozla bu fren gücünü yitirir, kemik erimesi süratlenir. Hatta bazı kadınlarda görülen premenapoz dediğimiz menapozdan 5-6 sene öncesinden itibaren kemik erimesi başlayabilir.

Estrogen ne denli azalmışsa erime de o kadar süratli ve fazla olur. Menapoz ne kadar erken yaşlarda başlamışsa kemik erimesi de ilerleyen yıllarda o kadar fazla olur. Her iki yumurtalığı ameliyatla çıkarılmış kadınlarda (cerrahi menapoz da denilmektedir) estrojen çok düşük seviyelere düştüğünden çok önemli ve ağır kemik erimesi olur.

Menapoza bağlı kemik erimesi menapoz sonrası ilk 4-5 yılda fazladır. 4-5 yıldan sonra hızı azalır. Özellikle ilk 2 yıl kemik kaybı daha süratlidir. Menapoz sonrası kemikte erime yani kayıp miktarı kadından kadına fark gösterir. Bazı kadınlarda çok çok fazladır, bazı kadınlarda ise kayıp hafifçe artar.

20-25 yaşa kadar kemiği iyi gelişmemiş kadınlarda menapoz sonrası kayıp daha riskli olur. Çünkü zaten kemikleri az ve cılızdır, birde erimeyle kayıp olursa daha rikli olacağı daha kolay kırılacağı aşikardır. Çok sigara içen kadınlarda da menapoz sonrası kayıp daha ağırlıklıdır. Zayıf kadınlar şişman kadınlara oranla menapoz sonrası kemik kaybından daha az olumsuz etkilenirler. Ancak bu şişman kadınlarda kemik erimesi olmaz anlamında alınmamalıdır

Menapozu takiben osteoporoz açısından kemik ölçümleri yapılmalıdır. Bu tedavi gecikmemesi bağlamında önemlidir..

Menapoz sonrası kemik kaybına değinirken menapoz sonrası estrogen hormonu kullanılsın mı ? konusuna birkaç kelime değinelim. Kullanılan ilaçlar genelde estrogen/progesteron hormonlarını ılımlı dozlarda içerirler. Burada temel etki estrogendir.

Yukarda da ifade etmiştik, menapoz sonrası kemik kaybında temel sebep estrogen eksikliğiydi. O zaman estrogen verelim mi ?

Bu konuda tıp alanında bir fikir birliği yoktur. Engelleyici sebepler yoksa kullanımı yararlıdır diyen tıp otoriteleri yanı sıra, kullanımı zararlıdır diyen tıp otoriteleri bulunmaktadır. Kişisel olarak ben, engelleyici özellikler yoksa, kullanımının yararlı olduğunu söyliyenlerdenim. Tabişatıyla kararda menapoz dönemindeki kadınların yaklaşım ve kararı da önemlidir. Kesin olarak kullanmöayı düşünmüyorum diyene ilacı kullandırmaya zorlama gibi bir durum olamaz.

Estrogen içeren menapoz ilaçlarını kullanmada engelleyici durumlar nelerdir ?

Şişmanlık, bacaklarda önemli derece varis, kan pıhtılaşmasına meyli olmak, daha önce emboli (kan pıhtısı atması) hikayesi olanlar, kontrol edilmemiş kan yağları yükselliği, kontrol edilmemiş tansiyon yüksekliği, önemsenecek düzeyde karaciğer hastalığı, yoğun sigara içme, kendinde meme kanseri hikayesi, 1 derecede kan akrabası yakınında genç yaşta meme kanseri varlığı.

Menapoz sonrası estrogen kullanan kadınların uyması gereken koşullar nelerdir ? Günde yarım saat yürümek, senelik meme kontrolları, senelik jinekolojik kontrol, kilo almamak.

Estrogen kullanımı sadece kemikleri korumakla kalmaz, şişmanlık (yağlanma şekli), deri kalitesi, yaşam kalitesi, psikolojik durum üzerindede yararlı olmaktadır.

Kullanan kadınlar bunu ne süre ve hangi yaşa kadar kullanmalıdır ?

Belirlenmiş bir yaş sınırı yoktur. Genel yaklaşım 5 er yıllık değerlendirmelerle 60 yaşına kadar kullanmaktır. 70 yaşın üzerinde ise tedavi zaralı olabilmektedir.

h_1395911352

Menapoz sonrası estrogen kullanılmasına ilişkin basında aleyhte yoğun bilgi aktarımını hepimiz biliyoruz. Bu bilgiler, yine karşıt ve çok ciddi tıbbi araştırmalardan kaynak almaktaydı. Yani basit sansasyon haberleri değillerdi. Kullanımın yararı ve zararı bağlamında lehte ve aleyhte önemli tıbbi araştırmalar sebebiyle de tıp dünyası da iki cepheye ayrılmıştır. Bu sebeplerle halkta da kullanmanın mutlak meme kanserine sebep olur gibi bir kanaat oluşmuştur. Menapoz sonrası kadınlar estrogen sözünü duydumu hemen buna karşı çıkmaktadır.

Menapoz sonrası kadınlara, yukardaki engelleyici durumlar yoksa, estrogen kullanımını, kadın doğum doktoru veya endokrin uzmanı teklif eder. Kullanıdığında ne gibi yararları olacağı anlatılır. Kabul ederse tedavi başlanır. Kabul etmezse tedavi başlanmaz.

Ancak 40 yaş altında olan erken menapozda veya bu yaşlardaki her iki yumurtalığın çıkarıldığı (cerrahi menapozda) durumlarda daha ısrarcı olur. Çünkü bunlarda osteoporoz daha ağır olacaktır.

Prichiny-pojavlenija-osteoporoza

Bu yazı 649 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Facebookta bizi bulun
estetik cerrahi ankara
estetik cerrahi ankara